Wagens op waterstof vragen aangepaste autogarage
Om te kunnen voldoen aan de klimaatdoelstellingen, is er dringend nood aan vervangers voor diesel en benzine. Een van de mogelijkheden is waterstof, dat enkele belangrijke voordelen biedt waardoor het mogelijks dé brandstof van de toekomst kan worden. Werken met waterstof vraagt echter de nodige veiligheidsmaatregelen, waarbij ook de autogarage helemaal in orde moet zijn. Met de opening van twee ‘Hydrogen-ready’ opleidingslokalen in Lokeren en Luik ondersteunt Educam alvast de autosector.
Waterstof brandstof van de toekomst?
Een van de belangrijkste doelstellingen van de Europese Green Deal is dat Europa tegen 2050 CO2‑neutraal zou moeten worden. Daarvoor wordt de verkoop van nieuwe personen- en bestelwagens met een verbrandingsmotor verboden vanaf 2035. Vlaanderen gaat zelfs een stap verder en plant dergelijk verbod al vanaf 2029. Het is dan ook volop zoeken naar het beste alternatief.
Bij het werken aan een waterstofwagen moet de veiligheid steeds gegarandeerd worden
Voorlopig wordt vooral gekeken richting (plug-in)hybride en elektrische voertuigen, maar ook waterstof is absoluut een mogelijkheid. Op sommige vlakken heeft die brandstof zelfs een streepje voor op zijn directe concurrent. Want tanken met waterstof duurt slechts vijf minuten, terwijl voor het laden van een elektrische batterij via een snellader al snel drie kwartier nodig is.
De Europese Green Deal ziet groene waterstof – waarbij waterstof via elektriciteit afkomstig van een hernieuwbare energiebron wordt onttrokken aan water – dan ook terecht als een mogelijke oplossing om de klimaatdoelstellingen te halen. En ook uit eigen onderzoek van uw vakblad CarFix in samenwerking met PMG Data & Surveys is gebleken dat de autosector waterstof als een belangrijke optie voor de toekomst ziet.
Aandachtspunten bij waterstof
Bij de toepassing van waterstof komt er geen CO2 vrij, enkel water. Daarnaast is het een energiedrager, wat wil zeggen dat er in waterstof energie kan worden opgeslagen om die later te gebruiken. Dat zal handig zijn wanneer volledig wordt overgeschakeld op hernieuwbare energie, die veelal afkomstig is van 'onstabiele energiebronnen' die meer of minder energie produceren afhankelijk van de weersomstandigheden (zoals windmolens en pv-panelen). Verder is waterstof onschadelijk, vluchtig, reukloos en onzichtbaar.
Maar waterstof is tegelijk extreem ontvlambaar; weinig energie is al voldoende om de stof te doen ontbranden. Dat betekent echter niet dat een wagen op waterstof onveilig is, integendeel. Waterstoftanks zijn gemaakt van carbon dat kan weerstaan aan druk van 700 bar. Om dat de verzekeren, worden de tanks onderworpen aan speciale, strenge testen. In een waterstofwagen zijn tevens de nodige veiligheden en lekdetectiesystemen aanwezig.
De wagen mag dan wel perfect veilig zijn, bij het werken eraan moet de veiligheid steeds gegarandeerd worden. Om de werkprocedures daarvoor te kunnen volgen, is een aangepaste garage nodig.
Hoe ziet de ideale garage voor waterstof eruit?
Op afbeelding 1 is te zien hoe de ideale garage voor werken aan wagens op waterstof er moet uitzien. De cruciale elementen zijn:
- Vijf waterstofdetectoren. De waterstofdetectoren zijn in staat waterstof te detecteren vooraleer een ontvlambaar mengsel wordt bereikt. Op basis van de gedetecteerde waarde (zijnde 0,4% of 0,8%) wordt respectievelijk een protocol gestart;
- Automatisch dakraam. Wordt geopend wanneer 20% (rood alarm) van de LFL (Lower Flammability Limit = onderste explosiegrens = 4%) wordt bereikt;
- Schuin plafond. Om de waterstof naar het automatisch dakraam te leiden;
- Automatische poort. Wordt geopend wanneer 0,8% waterstof (rood alarm) wordt gedetecteerd;
- Aardverbindingen. Om elektrostatische ontlading te voorkomen, waardoor de kans om ontbranding minimaal is;
- Visueel alarm. Groen licht betekent dat er 0% waterstof in de zone aanwezig is. Het oranje alarm wijst op 0,4% waterstof en het rode alarm wijst op 0,8% waterstof;
- Alarmknop;
- Hoorbaar alarm;
- Noodverlichting. Aangebracht boven de deur en aan het plafond;
- Verlichtingsarmaturen. Aangebracht onder de risicozone, want waterstof stijgt op;
- Gordijnen. Om de risicozone af te bakenen.

Autogarage van de toekomst
Om bedrijven in de autosector klaar te stomen voor de (mogelijke) opkomst van waterstof, heeft kennis- en opleidingscentrum Educam in Lokeren en Luik een Hydrogen-ready opleidingslokaal gebouwd. Die lokalen zijn voorzien van hoogstaande technische functionaliteiten, die ervoor zorgen dat verschillende veiligheidsmechanismen worden geactiveerd wanneer het kleinst mogelijke waterstoflek wordt gedetecteerd. Zo voldoen de lokalen aan alle voorschriften zodat medewerkers er in alle veiligheid kunnen leren werken met waterstof.
Voor bedrijven staat de inrichting van die ‘autogarage van de toekomst’ dan weer model voor hoe een werkplaats voor waterstofvoertuigen er moet uitzien. Bovendien kunnen ondernemers er worden bijgestaan om zich te organiseren rond (de veiligheidsmaatregelen voor) waterstof.
